Silicon Canal: Amsterdam als de ideale startup stad?

De stad als het nieuwe Silicon Valley, hét ideale leefmilieu voor startups. In Stadsleven ‘Startup City’ kijken we naar de kansen voor en invloed van startups op de stad. Stadsleven stagiaire Eva Beerling schreef een column over de ambitie van Amsterdam om mee te doen in de top van Europa als startup city en mogelijke drempels op de weg naar deze droom.

Wat maakt een succesvol stedelijk startup milieu?

Nederland wil een startup-land zijn. Woensdag 3 februari las een kop in de Telegraaf nog “Amerikaanse top naar Nederland startup-land”. De Amerikaanse bedrijven komen naar Nederland voor het Startup Fest Europe. Startups zijn hot en Nederland wil meedoen. Vanuit de overheid wordt het startup milieu gestimuleerd met het programma Startup Delta, geleid door Neelie Kroes. Dit programma heeft als doel een top drie positie voor Nederland in de meest aantrekkelijke startup ecosystemen ranking.

Binnen Nederland woedt ook een kleine strijd tussen de steden: wie is de beste startup city? De ene stad heeft meer startups dan de andere. Deze verschillen komen niet persé overeen met de grootte van de steden. Wat zorgt er dan wel voor dat een stad aantrekkelijk is voor startups? Wat voor milieu is constructief voor een bloeiende startup-scene? Volgens Urban inspiration, een blog over urbane ontwikkelingen en Berlijn, is de eerste belangrijke factor de grootte van de stad.  Dit is dan voornamelijk belangrijk wanneer het gelinkt wordt aan een grote hoeveelheid beschikbare voorzieningen, talent, universiteiten en hogescholen (onderwijs) en bedrijfsleven. De tweede belangrijke factor is de hoeveelheid betaalbare woon- en werkruimten. De meeste startups beginnen met weinig geld, dus die kunnen geen hoofdprijs voor de huur betalen.

15741574171_775d295669_k

Credits: Dennis Skley

Amsterdam in top 3 van startup steden in Europa

Amsterdam wil een startup stad zijn, vandaar de naam Silicon Canal. Om de kansen te meten van startups in de stad, kortom of een stad de titel ‘startup city’ mag dragen,  zijn er verschillende indexen. Deze indexen hanteren niet dezelfde criteria, dus verschillen de resultaten nog wel eens. Volgens onderzoeksbureau Compass heeft Amsterdam een wereldwijde ranking #19 van startup-ecosystemen. Hier laat het Londen met plek 6, Berlijn met plek 9, en Parijs met plek 11 voor gaan. De Global Startup Ecosystem Ranking, welke ook voorgenoemde Startup Delta gebruikt, zet Nederland op nummer 4 in Europa. Onlangs deed de EU een onderzoek, genaamd de European Digital City Index. Hierin staat Amsterdam op nummer 2 van Europa, na Londen.

Startups hebben bepaalde ‘first stage barriers’ waar ze overheen moeten komen. Denk hierbij aan marktonderzoek doen, een herhaalbaar businessmodel creëren en ontwikkeling klantendatabase. Wanneer zij over deze groei kloof heen zijn dan is zij klaar om verder te groeien en evolueert de startup in een scale-up. Op het gebied van scale-ups, heeft Amsterdam plek 3, na Londen en Stockholm. 

Amsterdam zelf heeft als doel in de top drie van beste startup steden van Europa te staan. Wethouder Economische Zaken Kasja Ollongren heeft in samenwerking met het bedrijfsleven en kennisinstellingen het actieprogramma StartupAmsterdam opgesteld. Voor dit actieprogramma is 5 miljoen beschikbaar gesteld door de gemeente. Het programma heeft meerdere doelstellingen, waarvan de belangrijkste het aantrekken van internationale- en Nederlandse investeerders en talent vormt. Ook willen ze met het programma jongeren en zzp-ers meer mogelijkheden bieden om te leren coderen en programmeren. Op dit moment heeft Amsterdam namelijk een tekort in technisch en ondernemend talent.

Drempels op de weg naar Silicon Canal

Een beginnende startup stad heeft over het algemeen de factor ‘betaalbare woon- en werkruimten’ tot zijn beschikking. Maar Amsterdam heeft op dit moment al redelijk hoge huren, niet in vergelijking met Londen, maar wel in vergelijking met andere Nederlandse steden. Hierin moet zij dus wel voorzichtig zijn. Met succes als startup stad, komt er meer vraag naar vastgoed in de stad. Door de hogere druk op de markt komen er automatisch hogere huren wanneer je de markt op zijn beloop laat. Wanneer dit eenmaal is gebeurt voldoet de stad niet langer aan de factor betaalbare woon- en werkruimten. Zoals in dit artikel op de website Urban Inspiration te lezen is:

“Als zo’n plek populair wordt bij grotere partijen, is het einde van de startup-scene nabij.”

En ook; 

“Verhipping is een proces dat haar veroorzakers uiteindelijk verdringt.”

Ook in dit artikel van City Lab, een online platform voor stadmakers, wordt de stijgende huur als probleem genoemd.

“As rising startup urbanism puts additional pressure on housing prices in already pricey areas, now more than ever, it’s time to find a better balance between the two.”

Dit proces is volgens Urban Inspiration onomkeerbaar. De overheid kan wel maatregelen nemen om de snelheid te temperen en zo de periode van een bloeiende startup-scene verlengen. Dit kan bijvoorbeeld door het wijzigen van bestemmingsplannen, het verkopen of behoud van gemeentelijk vastgoed, het aanpassen van regelgeving en vestigingsvoorwaarden in het voordeel van startups.

Een tweede drempel waar Amsterdam tegenaan loopt is het al eerder genoemde tekort aan technisch talent. In oktober stonden er in de regio Amsterdam nog zeventienduizend IT vacatures open. Vooral ook startups hebben deze mensen nodig. Zonder wordt hun groei tegengehouden. Amsterdam probeert dit tekort dus nu op te lossen. Een mooi initiatief hierin is de B. Startup School Amsterdam (BSSA). De BSSA probeert, via omscholing en matchmaking, een connectie te maken tussen de hoge jeugdwerkloosheid in Amsterdam en het tekort aan technisch talent. Zonder deze maatregelen op het gebied van huur en technisch talent zou de droom van Silicon Canal van korte duur kunnen zijn.

Meer lezen?